ΔΗΜΟΣ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ
|
||
Τα παλαιά σαπωνοποιεία του Πλωμαρίου έτυχαν αποκατάστασης και έχουν αλλάξει χρήση ή είναι πλέον ερειπωμένα. Ξεχωριστό, βέβαια, είναι το παράδειγμα του Σαπωνοποιείου του Ιωάννη Πούλια, πλάι στον ποταμό Σεδούντα εσωτερικά της πόλης, το οποίο και μετατράπηκε σε Πολυκέντρο του Δήμου Πλωμαρίου. Ήδη αναφέρθηκε στην ενότητα των ελαιοτριβείων, πως ο Οικονόμος Τάξης στα 1909 καταγράφει δώδεκα σαπωνοποιεία, δέκα ελαιοτριβεία, ένα αλευροποιείο υδραυλικό, δύο πυρηνελαιοεργοστάσια στην ανατολική είσοδο της πόλης και δύο ατμοκίνητα ελαιοτριβεία Δάλκ. Στα παραλιακά τμήματα του Πλωμαρίου συναντά κανείς το Β’ Ελαιουργικό Συνεταιρισμό (στη συνοικία Ίσα-Μέσα υπήρχε και ο Α’ Ελαιουργικός Συνεταιρισμός), παλιότερα Ελαιοτριβείο – Σαπωνοποιείο των Μόσχου - Φρατζόγλου, ενώ ακολούθως υπάρχει το Ελαιοτριβείο – Σαπωνοποιείο Παπουτσάνη με το τετράγωνο φουγάρο του, το οποίο χτίστηκε στα 1860. Λίγο πιο μακριά βρίσκεται το Ελαιοτριβείο – Σαπωνοποιείο του Μαμάκου, ένα επιβλητικό τριώροφο κτίριο, κτισμένο με μικρούς λίθους και στρογγυλό φουγάρο. Πιο κάτω και δίπλα στην αμμουδιά, υπάρχει το μακρόστενο κτίριο του Ελαιοτριβείου – Σαπωνοποιείου Γεωργαντέλλη με τα αρχικά του ιδιοκτήτη στο φουγάρο του και στην ίδια περιοχή το Ελαιοτριβείο – Σαπωνοποιείο Ξυπτερά. Το κτίριο αντανακλά την αρχιτεκτονική των βιομηχανικών κτιρίων του περασμένου αιώνα. Στην πρόσοψη, υπάρχουν μεγάλα, πολλαπλά παράθυρα και στην πλευρά της θάλασσας, τέσσερις μεγάλες θύρες με τοξωτά υπέρθυρα. Το φουγάρο του Σαπωνοποιείου είναι στρογγυλό και επιχρισμένο με υλικό σε ερυθρές αποχρώσεις. Λίγο πιο μακριά, στη θέση «Πλάκες» βρίσκεται το Σαπωνοποιείο του Τραγάκη. Επίσης, στις δυτικές εκβολές του ποταμού Σεδούντα στο κέντρο του Πλωμαρίου, υπήρχε το Ελαιοτριβείο του Βουλαλά, το Ελαιοτριβείο – Σαπωνοποιείο του Γεωργαντέλλη με το στρογγυλό του φουγάρο και τα αρχικά χαραγμένα επάνω του και λίγο εσωτερικότερα το Ελαιοτριβείο του Αθανασιάδη. Κοντά στο κέντρο του Πλωμαρίου, λίγο ανώτερα της περιοχής του πλατάνου και δίπλα στον ποταμό Σεδούντα, βρίσκεται το ηλεκτροκίνητο Ελαιοτριβείο του Εμμανουήλ Ι. Σίμου (πρώην ιδιοκτησία Μπηλιώνη) με το τετράγωνο φουγάρο του και τα αρχικά του ιδιοκτήτη χαραγμένα πάνω του. Το κτίριο, μεγαλοπρεπές και ψηλό, είναι χτισμένο από ντόπιο πράσινο σχιστόλιθο και έχει ξύλινα παράθυρα και τοξωτά υπέρθυρα από ερυθρούς πλίνθους. Λίγο βορειότερα και απέναντι, υπάρχει ένα θαυμάσιο κτίριο, αποκαταστημένο σήμερα και με πολλαπλές λειτουργίες, Πρόκειται για το Σαπωνοποιείο Πούλια, δίπλα στον ποταμό και αυτό, το οποίο μετατράπηκε σε Κέντρο Πολλαπλών Χρήσεων του Δήμου Πλωμαρίου. Το πρώτο τμήμα του, στα βόρεια, χτίστηκε περίπου στα 1880, ενώ στα 1885 δημιουργήθηκε η μεγάλη τριώροφη νέα πτέρυγα. Αρχικός εξοπλισμός του σαπωνοποιείου ήταν δύο καζάνια, μία αντλία νερού, κουτάλες, δύο καραβάνες, κόπανοι, μαχαίρια, σφραγίδες και μεσάρια. Επίσης χρησιμοποιούνταν διάφοροι σάκοι και ξύλινα κιβώτια. Στα 1915 στην επιχείρηση μπαίνουν οι Αθανάσιος και Δημήτριος Πούλιας, γιοί του Ιωάννη Πούλια που είχαν σπουδάσει στο εξωτερικό, καθώς και ο γαμπρός του Δημήτριος Λαγουμίδης. Το 1917, η μονάδα εξοπλίζεται με ατμοκάζανο, το οποίο τοποθετήθηκε στο ισόγειο του μικρού κτιρίου μαζί με τα υπόλοιπα. Η μονάδα λειτούργησε με αυτήν τη μορφή μέχρι και το 1953, οπότε και σταμάτησε η παραγωγή. |
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ:ΔΗΜΟΣ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ |